Suzanne Verwoert

Eetgedrag op vakantie: hoe kan ik gebalanceerd genieten?

Vakantie is een moment van ontspanning. Even helemaal niks hoeven, gewoon lekker tot jezelf komen. Of je nu naar Texel gaat, naar Bali of thuisblijft; de vakantieperiode is fijn. Wat voor bijna iedereen onlosmakelijk is verbonden aan vakantie vieren, is genieten van lekker eten en drinken. Een biertje bij de barbecue, een ijsje onderweg, een cocktail aan het zwembad… Allemaal heerlijk. Er is alleen één probleem. Nog te vaak gebruiken mensen de vakantie als excuus om zich te laten gaan. “Ik pak het erna wel weer op” is meer regel dan uitzondering. Zonde, want met een andere mindset en wat simpele aanpassingen kun je gewoon genieten op vakantie, zonder dat die kilo’s er bij thuiskomst weer aan zitten.

Bewustwording
De juiste balans tussen gezond eten, genieten en een stabiel gewicht begint bij bewustwording. Wees op de hoogte van je eigen acties. Wat voor voedingsmiddelen kies ik normaal gesproken op vakantie? Waarom maak ik deze keuze eigenlijk? Vind ik dit echt heel lekker of is het meer een gewoonte? Wat bevat het aan calorieën en voedingsstoffen? Zijn er misschien ook andere opties voor handen, die net zo lekker, maar veel gezonder zijn? Wanneer je nadenkt over je keuzes, kun je misschien ook beredeneren waarom je voorgaande jaren kilo’s aan bent gekomen. Dit vergt wat oefening en productkennis, maar zorgt er op lange termijn voor dat je zelfs ongemerkt al goede keuzes gaat maken.

Vooruitdenken
Vooruitdenken is ontzettend belangrijk. Door te plannen kun je je dag zo indelen dat je én gezond eet, maar ook ruimte hebt om te genieten van wat minder gezonde keuzes. Ik ben zelf een enorme zoetekauw. Wanneer ik weet dat er ’s avonds allerlei toetjes bij het buffet staan, dan weet ik dat dit mijn grootste verleiding is. Ik zorg er dan bij mijn ontbijt, lunch en tussendoortjes voor dat ik alvast rekening houd met mijn eten. Ik neem wat minder suiker- en vetrijke producten, dan kan ik ’s avonds gerust genieten van mijn toetjes! Een ander goed voorbeeld zijn de dranken op vakantie. Veel mensen drinken zonder erbij na te denken de gehele dag verse fruitsapjes en frisdrank, om vervolgens in de avond uitgebreid aan de cocktails te gaan. Bedenk dat je zo ongemerkt ontzettend veel extra calorieën (voornamelijk suikers) binnenkrijgt. Wil je hierin gebalanceerd kunnen genieten? Kies dan een maximaal aantal drankjes met calorieën uit die je echt graag drinkt, bedenk vast wanneer je deze neemt en drink de rest van de dag vooral water, koffie, thee en eventueel een keer light-frisdrank.

 

Een kijkje in de beredenering van mijn keuzes
Om je inzicht te geven hoe je om kunt gaan met keuzes op vakantie, geef ik je een kijkje in een van mijn ontbijtmomenten op Jamaica. Ik laat je zien hoe ik mijn keuzes beredeneer en wat ik vervolgens daadwerkelijk opschep. Het gaat om een ontbijt bij een all-inclusive hotel. Let op: spiegel je nooit direct aan een ander qua eten. Mijn dagelijkse caloriebehoefte is heel anders dan die van jou. Het kan dus zijn dat ik veel meer of minder eet dan jij zou moeten. Zie het als richtlijn in het maken van keuzes.

Om 08:30 loop ik richting het ontbijtbuffet. Ik word overspoeld met de geur van verse, warme croissants en gebakken bacon. Ruikt goed! Ik pak een bord, maar ga niet meteen opscheppen. Ik loop eerst een rondje langs al het aanbod. Wat is er eigenlijk allemaal? Vervolgens bedenk ik wat ik lekker vind, maar ook wat mijn lichaam nodig heeft. Denk aan een combi van: koolhydraten, eiwitten, gezonde vetten, vitamines, vezels, water. Mijn bord bestaat uiteindelijk uit 2 scheppen roerei, een snee oerbrood, 4 stukken gegrilde kipfilet, een eetlepel avocado, een opscheplepel komkommer en tomaat en 2 plakjes gerookte zalm. Ik heb hierna nog trek, dus besluit nog een 2e rondje te maken. Ik pak een kom naturel halfvolle yoghurt met een lepel havermout, een lepel pompoenpitten en wat blokjes meloen en ananas. Als toetje neem ik een pannenkoekje met siroop. Ik drink er 2 kopjes thee bij en neem nog een glas water.

Je ziet dat ik ontbijt met voorbedachten rade. Dit kost mij geen moeite, omdat ik dit al jaren doe. Door jezelf dit stapsgewijs aan te leren, gaat het automatisch. Ik bedenk eerst: waar heb ik zin in? Ik had op dat moment echt zin in roerei, maar ook in iets zoets. Vervolgens kijk ik hoe ik het roerei en iets zoets kan verwerken in een gezond geheel. Brood, havermout, fruit en een pannenkoekje voor de koolhydraten; roerei, kip en yoghurt voor de eiwitten; avocado, zalm en pompoenpitten voor de gezonde vetten…etc. Hiervoor is enige kennis van producten (wat zit er in qua calorieën en voedingsstoffen) wel belangrijk. Je kunt een app gebruiken om dit te bepalen, maar je kunt ook verpakkingen bekijken. Zo leer je jezelf automatisch aan wat in welk voedingsmiddel zit. Lastig? Laat het me weten, ik kan je altijd helpen om je kennis over voedingsstoffen en producten te verhogen.

Even terug naar mijn ontbijt: heb ik dan geen zin in die warme croissantjes? Nee, eigenlijk niet. Niet alleen omdat ik persoonlijk bovenstaand ontbijt veel lekkerder vind, maar ook omdat ik weet dat ik na een ontbijt van croissants of andere zoetigheid over een half uur weer trek heb. Ik hou hier dus vast rekening mee. Daarnaast weet ik dat ik in verhouding veel meer kan eten als ik eet zoals bovenstaande. Bedenk even dat 2 croissants met roomboter en jam al ongeveer 500 calorieën bevat, terwijl je hier nauwelijks goede voedingsstoffen mee binnenkrijgt. Mijn hele ontbijt zoals bovenstaande bevat ongeveer 600 calorieën én is ontzettend voedzaam.

Door bewust na te denken én alvast vooruit te denken, zorg ik dat ik iedere dag in balans blijf. Op die manier kan ik gerust toetjes eten en een lekkere cocktail drinken, zonder dat ik uiteindelijk bij thuiskomst extra kilo’s op de weegschaal zie staan. Jij kunt dit ook! Door stil te staan bij je acties, te plannen en je productkennis uit te breiden, kun je geleidelijk aan steeds makkelijker bewuste, gezonde keuzes maken.

Suzanne Verwoert

Yes! Je gaat meedoen aan de Nijmeegse Vierdaagse! Een mooie uitdaging, maar ook een behoorlijke inspanning. Waarschijnlijk ben je al lekker aan het trainen. Wanneer je deze wandeltocht gaat lopen ben je natuurlijk veel meer en langer aan het bewegen dan normaal. Voldoende energie en goed herstel is tijdens zo’n tocht belangrijk. Voeding kan hierbij een grote rol spelen. Wat is nu eigenlijk goed om te eten en drinken tijdens zo’n intensieve dag lopen?

Energieverbruik
Tijdens beweging verbruikt het lichaam energie. Om voldoende energie te houden is brandstof nodig. Het lichaam gebruikt twee voedingsstoffen als brandstof: koolhydraten en vetten. We krijgen deze voedingsstoffen binnen via ons eten. Daarnaast hebben we er een voorraadje van in ons lichaam. Koolhydraten kunnen worden opgeslagen in de spieren en lever, vetten worden opgeslagen als vetweefsel. Wanneer je een tijdje niets gegeten hebt, kan het lichaam deze voorraden gebruiken als brandstof.

Welke brandstof je gebruikt tijdens inspanning, hangt af van de soort inspanning die je levert, de duur van de inspanning en de intensiteit van de inspanning. Wanneer je op een lage intensiteit beweegt, gebruikt het lichaam voornamelijk vetten als brandstof. Wanneer je matig intensief tot intensief beweegt, dan zal je lichaam naast vetten ook koolhydraten gaan gebruiken. Des te hoger de intensiteit, des te meer koolhydraten je zal gebruiken als brandstof.

Tijdens de Vierdaagse zal je voornamelijk vetten verbranden met daarnaast een deel koolhydraten. Belangrijk is dus dat je van beide voedingsstoffen voldoende hoeveelheden binnenkrijgt.

De basis
Een goede Vierdaagse-voeding begint bij de basis: een volwaardig eetpatroon. Hiervoor dien je dagelijks voldoende koolhydraten, eiwitten en vetten, maar ook vezels, vitamines en mineralen binnen te krijgen. Deze voedingsstoffen kun je uit onderstaande voedingsmiddelen halen:

  •        Groenten
  •        Fruit
  •        Volkoren granen (volkorenbrood, havermout, zilvervliesrijst, etc.) of aardappelen
  •        Vlees, vis of vleesvervangers
  •        Zuivel en zuivelproducten (melk, kwark, kaas)
  •        Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten)
  •        Eieren
  •        Noten
  •        Olie of vloeibare margarine

Met een gevarieerde balans van deze voedingsmiddelen zit je al goed. Hoeveel je dagelijks van alle voedingsstoffen en bijbehorende voedingsmiddelen nodig hebt verschilt echter per individu. Dit hangt af van o.a. je leeftijd, gewicht, lengte, dagelijkse activiteiten en soort sport.

Extra suikers tijdens inspanning?
Koolhydraten kennen we in twee vormen: langzame koolhydraten en snelle suikers. Langzame koolhydraten (volkorenbrood, havermout bijv.) zijn belangrijk om langdurige energie te behouden, snelle suikers (fruit bijv.) zijn handig wanneer je snel nieuwe energie wilt kunnen gebruiken. Vaak hoor ik mensen die gaan wandelen druk praten over energierepen en Dextro Energy. Heb je deze producten echt nodig tijdens een Vierdaagse? Nee. De hoeveelheid snelle suikers in deze producten is overbodig hoog. Zoals hierboven besproken, verbrand je tijdens de Vierdaagse voornamelijk vetten aangevuld met een deel koolhydraten. Je beweegt met een relatief lage intensiteit, waardoor het niet nodig is om tijdens je inspanning hoge hoeveelheden suikers aan te vullen. Met voldoende koolhydraten en wat suikers vanuit je basisvoeding kan je lichaam prima vooruit. Focus vooral op een goede hoeveelheid langzame koolhydraten, zodat je langdurige energie kunt behouden.

Goed herstellen
Na een dag lopen heb je je spieren behoorlijk belast. Om goed te kunnen herstellen, is het belangrijk dat je voldoende eiwitten eet. Eiwitten zijn een bouwstof voor je lichaam. Ze herstellen spierschade, maar zorgen ook voor de opbouw van nieuwe spiermassa. Je vindt ze voornamelijk in vlees, vis, vleesvervangers, eieren, zuivel, kaas, peulvruchten en noten. Op de dagen dat je wandelt, heb je tussen de 1,2 en 2 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig. Voor iemand van 70 kg zou dit betekenen dat hij/zij tussen de 84 en 140 gram eiwit mag eten. De exacte hoeveelheid eiwit die jij als individu nodig hebt, hangt af van o.a. je leeftijd, lengte, gewicht, soort sport en in hoeverre je getraind bent in deze sport.

Een goede herstelmaaltijd na het wandelen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een diner met langzame koolhydraten (volkorenpasta, zilvervliesrijst, aardappel), 1 goed stuk vlees, vis of vleesvervanger en lekker veel groenten is een prima herstelmaaltijd. Neem voor het slapengaan nog een snack met eiwitten en koolhydraten, zodat je tank weer goed gevuld is voor de volgende dag. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een bak magere kwark met muesli en een stuk fruit.

Vocht
Voldoende drinken is ontzettend belangrijk. Hoeveel vocht je exact nodig hebt is afhankelijk van je vochtverlies. Minimaal 3 liter is zeker aan te raden, maar sommigen mensen zullen tot wel 6 à 7 liter vocht nodig hebben. Afhankelijk van de warmte, luchtvochtigheid en de hoeveelheid die je zweet, mag je nog wat meer drinken. Kies bij voorkeur voor water. Suikerrijke dranken (hypertoon, >8 gram koolhydraten/100 ml, bijv. cola of AA Energy) zijn niet aan te raden, ze bevatten overbodig veel suikers en vullen door de grote hoeveelheid deeltjes je vochtpeil niet snel genoeg aan. Isotone dranken ((4-8 gram koolhydraten/100 ml, bijv. AA Isotone) kunnen wel nuttig zijn, omdat je hiermee je vochtpeil snel genoeg aanvult én tegelijkertijd wat extra mineralen binnenkrijgt.

Timing
De juiste timing van eten en drinken kan het verschil maken. Eet jij onderweg 4 uur niks en leef je vooral op biertjes tijdens het lopen? Garantie op problemen, dat ga je niet meerdere dagen volhouden. Je wil de volgende dag weer fit aan de start verschijnen! Zorg dat je met regelmaat eet en drinkt. Eet een flink voedzaam ontbijt ruim voor de start. Na de start is het aan te raden om iedere 1,5 à 2 iets te eten. Drink hiernaast circa 150-350 ml vocht per 15 à 20 minuten. Zo blijft je lichaam over voldoende brandstof beschikken en hou je je vochtbalans op peil. Klaar met lopen? Wacht dan niet langer dan 2 uur voordat je een goede maaltijd eet. Neem nog een snack voor het slapengaan en zorg voor voldoende nachtrust. Op deze manier zorg je voor voldoende herstel en kun je de volgende dag weer aan de bak!

Hoe weet ik wat voor mij persoonlijk de juiste aanpak is?
Bovenstaande informatie geeft je inzicht in de algemene richtlijnen. Handig, maar dan kan het alsnog lastig zijn om dit goed in de praktijk toe te passen. Je weet tenslotte nog niet welke hoeveelheden en producten voor jou als individu geschikt zijn.

Wil jij optimaal kunnen presteren tijdens de Vierdaagse, maar weet je nog niet goed hoe? Dan is het op maat gemaakte Vierdaagse pakket iets voor jou. Dit pakket bevat een persoonlijk voedingsplan met daarin informatie over jouw energie- en voedingsstoffenbehoefte, belangrijke aandachtspunten, de juiste timing, een volledige voorbeelddag, een variatielijst en exclusieve tips. Met behulp van dit pakket haal jij die eindstreep!

Vraag jouw pakket aan door te mailen naar suzanne@baselifestyle.nl. Je ontvangt een intakeformulier per mail, zodat je direct aan de slag kunt. Nadat je het ingevulde formulier terug hebt gestuurd, ontvang je binnen een week jouw persoonlijke pakket in je mailbox.